Posts tagged Liderlik

(Serap Gökmen’in Tatil Anılarından…)

Plajda kumdan kale yapmak oldukça zevklidir. Pek çoğumuz çocukken kumsala gittiğinde ailesi veya arkadaşları ile kumdan kale yapmışlardır. Kızım da ne zaman kumsala gitsek hemen kovasını küreğini alır ve kumdan kale yapmak ister. Geçen gün, çocuklara kumdan kale yapma yarışmasını duyurdum, herkes çok heyecanlandı ve 3 er 4 er kişilik takımlara ayrıldılar. Yarışmanın 3 gün süreceğini ve 3 turda tamamlanacağını söyledim.

İlk gün kuralları açıkladım ; yapılacak kalenin birbirine bağlı 4 kulesi, denize bakan bir ana girişi ve dört tarafında da su dolu hendekler olmalı, duvarların yüksekliği de bir kova boyunu mutlaka geçmeli.
Yalnızca 4 dakikaları kaldığını söylediğimde, kızım Deniz’in oldukça gergin, ve ekibinin yaptığı kalenin tam bir felaket olduğunu gözlemledim. Kalelerinin sadece 3 kulesi vardı ve birbirlerinden o kadar uzaktalardı ki, kalan süre kulelerini bağlamaya asla yetmeyecekti ayrıca kalenin duvarları çok alçaktı.

Kızım, yan takımlara baktı, soldakiler bitirmiş bile, hatta kulelerini süslüyorlar. Sağdakiler ise, ikiye ayrılmış, yarısı kumları düzeltiyor, yarısı da hendeklere su taşıyor…Çok şaşırıyor. Onlar öndeydi, ben başla der demez başlamışlardı, halbuki diğerleri, en az 5 dakika aralarında konuşmuşlar ve görev dağılımı yapmışlardı.
Kızımın seyrettiği iki takım da hemen işe koyulmamıştı, çünkü önce kimin ne iş yapacağını aralarında konuşmuşlar ve planlama yapmışlardı.

Ertesi gün, kumdan kale yapma yarışması 2. Tur ile devam ediyor. Bizimkinin takımı bu kez ikinci tura kaldı. Bu kez her şeyi kızım yönetiyor. Görev dağılımı yapıyor ve herkes işe koyuluyor. Ve ertesi günkü yarı finale kalıyorlar.
Deniz ekibinin ilk günkü başarısızlığının üstesinden gelip yarı finale çıkılmasını sağladı. O halde onun artık iyi bir lider olduğunu düşünebiliriz.

Peki bu, ne zaman bir şey yapmak için bir grup oluştursak, mutlaka birinin grubu yönetmesi ve lider olması gerektiği anlamına mı geliyor?
Ve derken finale kaldılar.Final günü, yarışın başlamasına 15 dakika var… Deniz panik içindeydi çünkü takım arkadaşları ortada yoklar.
Onları ararken birden ekibini, denize girerken görüyor ve bağırıyor ;
-Vakit geldi, acele edin.”

Arkadaşları bağırarak karşılık veriyor;
-Biz gelmiyoruz, artık yarışa devam etmek istemiyoruz, yüzmek istiyoruz, bot bize kaldı.”

Deniz;
-Siz kafayı mı yediniz ? diye bağırıyor, finale kaldık, planlı çalışırsak kazanma şansımız çok yüksek.”

Arkadaşları cevap veriyor;
- Biz ne dünkü ne de geçen günkü gibi yarışmak istiyoruz, çünkü çok can sıkıcıydı. Biz bota binmek istiyoruz.

Deniz’in kafası iyice karıştı. Lider olmayınca yeniliyoruz. Lider olunca tamam kazanıyoruz ama bu kez de kimse keyif almıyor, devam etmek istemiyor. Ekibin motive olması gerekiyor.

Kazanmak için Deniz’in bulduğu yöntem normal. İnsanların çoğu, her şeye karar veren, planlayan bir yönetici olması gerektiğini düşünür. Böylesi kolaydır. Ama sonra insanlar bu yöneticilere katlanamadıklarını , sanki emir altında çalıştıklarını hissederler.Kendilerini mutsuz eden yöneticilerle çalışanlar, ya hastalanır, ya boşa gün geçirir ya da başka iş ararlar.
Çünkü tıpkı Deniz gibi biz de, önemli olan tek şeyin başarı olmadığını çoğunlukla unuturuz.

İş hayatı, bir kumdan kale yapma yarışmasına benzemez.

Kimse bu konuda ne yapmak gerektiğini bilmez. Deniz düşünüyor; gelecek sefer ne yapmalı ? Belki bu kez bir kaç yönetici seçmeli, biri kalenin içi için, biri dışı için, biri su taşımak için. Önceden toplanılıp iş paylaşımı yapılırsa, tek bir yöneticiye gerek kalmaz. Belki en iyisi her gün birisinin yönetici olması. Belki yarışmanın yarısında biri diğer yarısında başka biri yönetici olsa. Belki bunların hiç biri işe yaramayacak. Belki de bunların hepsi denenmeli.

Deniz er ya da geç işin içinden çıkacak. Ekibiyle birlikte denemeler yapacaklar, sonra yeniden deneyecek ve yine yanılacaklar; işleyen bir sistem bulana dek bu böyle sürecek. Bir gün ekiplerine yeni insanlar katılırsa, sistem üzerinde düşünmek gerekecek, çünkü onlar için iyi olan sistemler yeniler için de iyi olmak zorunda değil.
Demek ki, yeni duruma uyum sağlayıp, yeni çözümler üretmek gerekecek.

Kendimin Şefi

Eğer yönetmeyi seviyorsak, eğer yönetici olmak istiyorsak, her zaman yönetebileceğimiz biri vardır: Kendimiz.
Belki de hayattaki en ilginç şey, kendi kendimizin şefi olmaktır!
Hem, kendimizin şefi bile olmayı başaramıyorsak, nasıl başkaları için iyi bir lider olabiliriz ki ?

Yakından bakarsak, her insanın içinde; bir tembelle bir çalışkan, bir öfkeliyle bir sakin, bir korkakla bir cesur, bir düzenliyle bir dağınık, bir istekliyle bir isteksiz, bir yapması gerekeni bilenle bir onu yapmayı rededen, bir analiz edip düşünenle bir anında karar veren, bir gösteriş meraklısıyla bir alçakagönüllü bulunmaktadır.

Kısacası içimizde bir kargaşa vardır ve karar almamız gerektiğinde, çoğu zaman bütün bunlar arasında bir kavga başlar.
İçimizde, bizi farklı yönlere çekmeye çalışan bir sürü şef vardır.

Birimiz, acı içinde kıvranır, çünkü tam 5 paket çikolata yemiştir, oysa bunun ona zararlı olduğunu bilir.
Birimiz çok mutsuzdur, çünkü en yakın arkadaşına öfkesini tutamayarak bağırmıştır.
Birimiz, vicdan azabı çeker, çünkü işten kaytarıp patronuna yalan söylemiştir.
Birimiz pişmandır, çünkü üniversiteye gitmemiştir.
Birimiz kaza geçirir çünkü hava atmak için çok hızlı araba kullandı.
Bu gibi örnekler çoğaltılabilinir, bunlar aslında bizlerin yapmayı düşünmediğimiz, yapmayı istemediğimiz şeyler, ama bizleri yapmaya itiyor, sanki içimizdeki bir şey bizden daha güçlüymüş gibi !
İçimizdeki şef, nasıl gücümüzü olumlu olarak kullanmaya yönlendirecek?

Kendinizi ne kadar tanıyorsunuz ? En güçlü yönleriniz nedir ? Gücünüzün farkında mısınız ? Yapmak istediğiniz nedir? Durumlar karşısında verdiğiniz tepkilerin farkında mısınız ? Duygularınızı tanıyor musunuz ?

Serap Gökmen
Eğitim Akademi
Profesyonel Koç- Eğitmen